Lương Gross và lương Net khác nhau thế nào?
Lương Gross là tổng thu nhập ghi trên hợp đồng lao động, tức số tiền doanh nghiệp trả cho bạn trước khi trừ bất kỳ khoản nào. Lương Net là số tiền thực sự về tài khoản của bạn mỗi tháng, sau khi đã trừ bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân. Khoảng cách giữa hai con số này thường từ 10% đến hơn 20% tùy mức lương và số người phụ thuộc, nên hiểu nhầm giữa Gross và Net là lý do phổ biến khiến người lao động thất vọng ngay tháng lương đầu tiên.
Công cụ này tính cả hai chiều: nhập Gross để biết mình thực nhận bao nhiêu, hoặc nhập số tiền mong muốn nhận về để biết cần đàm phán mức Gross bao nhiêu khi phỏng vấn.
Công thức tính lương Gross sang Net
Quá trình gồm bốn bước:
- Trừ bảo hiểm bắt buộc: người lao động đóng BHXH 8%, BHYT 1,5% và BHTN 1% — tổng cộng 10,5% trên mức lương đóng bảo hiểm. BHXH và BHYT có trần đóng bằng 20 lần mức tham chiếu, BHTN có trần bằng 20 lần lương tối thiểu vùng, nên người lương cao không đóng thêm khi vượt trần.
- Tính thu nhập chịu thuế: lấy lương Gross trừ đi tổng bảo hiểm vừa tính.
- Trừ các khoản giảm trừ gia cảnh: giảm trừ bản thân 15.500.000 đồng/tháng cộng với 6.200.000 đồng/tháng cho từng người phụ thuộc đã đăng ký (kỳ tính thuế 2026). Phần còn lại là thu nhập tính thuế.
- Áp biểu thuế lũy tiến từng phần 5 bậc (kỳ tính thuế 2026) lên thu nhập tính thuế, rồi lấy Gross trừ bảo hiểm và trừ thuế để ra lương Net.
Điểm nhiều người tính sai là bước 4: thuế suất không áp cho toàn bộ thu nhập. Thu nhập được cắt thành từng lớp, mỗi lớp chịu một mức thuế riêng, nên việc "nhảy bậc thuế" không bao giờ khiến lương thực nhận của bạn giảm đi.
Biểu thuế lũy tiến từng phần 5 bậc (kỳ tính thuế 2026)
Áp dụng cho thu nhập tính thuế theo tháng (cá nhân cư trú, tiền lương / tiền công):
- Bậc 1: đến 10 triệu đồng — thuế suất 5%
- Bậc 2: trên 10 đến 30 triệu đồng — 10%
- Bậc 3: trên 30 đến 60 triệu đồng — 20%
- Bậc 4: trên 60 đến 100 triệu đồng — 30%
- Bậc 5: trên 100 triệu đồng — 35%
Nguồn: Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 về giảm trừ gia cảnh.
Ví dụ tính lương Gross 30 triệu đồng
Giả sử bạn có lương Gross 30.000.000 đồng, chưa có người phụ thuộc, làm việc ở vùng I và đóng bảo hiểm trên toàn bộ lương Gross:
- Bảo hiểm bắt buộc: 30.000.000 × 10,5% = 3.150.000 đồng.
- Thu nhập chịu thuế: 30.000.000 − 3.150.000 = 26.850.000 đồng.
- Sau khi trừ giảm trừ bản thân 15.500.000, thu nhập tính thuế còn 11.350.000 đồng, rơi vào hai bậc đầu tiên.
- Thuế thu nhập cá nhân: 10.000.000 × 5% + 1.350.000 × 10% = 635.000 đồng.
- Lương Net thực nhận: 30.000.000 − 3.150.000 − 635.000 = 26.215.000 đồng.
Cùng mức lương đó, nếu bạn đăng ký một người phụ thuộc thì thu nhập tính thuế giảm mạnh và tiền thuế phải nộp cũng giảm theo, phần chênh lệch chính là tiền về túi bạn mỗi tháng.
Nên nhận lương Gross hay lương Net?
Nhận lương Gross đồng nghĩa bạn tự chịu phần bảo hiểm và thuế của mình, nhưng bù lại bạn biết chính xác mức đóng BHXH — con số quyết định tiền thai sản, thất nghiệp và lương hưu sau này. Nhận lương Net giúp bạn dễ hình dung tiền tiêu hằng tháng, song một số công ty có thể kê mức đóng bảo hiểm thấp hơn thu nhập thực tế, khiến quyền lợi dài hạn bị thiệt. Dù chọn hình thức nào, hãy dùng công cụ này để quy đổi trước khi ký hợp đồng, và luôn hỏi rõ mức lương dùng làm căn cứ đóng bảo hiểm.
Xem chi tiết từng khoản khấu trừ
Công cụ này cho bạn con số cuối cùng. Khi cần bóc tách xem tiền đi đâu — bao nhiêu vào bảo hiểm xã hội, y tế, thất nghiệp, bao nhiêu vào thuế thu nhập cá nhân ở từng bậc — hãy dùng công cụ tính thuế TNCN và BHXH. Bảng chi tiết ở đó rất hữu ích khi bạn muốn đối chiếu với phiếu lương công ty phát hoặc chuẩn bị hồ sơ quyết toán thuế cuối năm.
Biết được lương Net thực nhận rồi, bước tiếp theo thường là lên kế hoạch cho phần dư: tính tiền gửi tiết kiệm giúp ước lượng lãi theo từng kỳ hạn, còn tính lãi kép cho thấy khoản tích lũy đều đặn hàng tháng sẽ thành bao nhiêu sau nhiều năm.